Đinh lăng là cây thuộc loài Polyscias frucosa, họ Araliaceae cùng họ với Nhân sâm. Đa số các loài thuộc chi Polyscias được sử dụng làm cây cảnh, chỉ có một số loài được nghiên cứu về thành phần hóa học và tác dụng sinh học để sử dụng làm thuốc, trong đó loài Đinh lăng lá nhỏ (Polyscias frucosa (L.) Harms) được sử dụng phổ biến nhất. Cây đinh lăng lá nhỏ là nguồn chứa saponin, polyphenol rất dồi dào, được biết đến như là “nhân sâm của người nghèo”. Ngoài ra, trong cây đinh lăng còn có các hợp chất như: glucosides, alcaloid và 13 loại amino acid trong đó lysin, systein, methionin là những amino acid không thể thay thế được (Bensita et al., 1998). Đinh lăng có tác dụng tăng cường sinh lực, tăng tính hòa tan các dược chất khác, chống viêm, kháng khuẩn, kháng nấm, ức chế hoạt động của virus, diệt các loài nhuyễn thể, tăng tính thấm biểu mô đường hô hấp, an thần, chống oxy hóa, giảm stress (Bensita, 1998; Huan et al., 1998).

Đinh lăng lá nhỏ là loại cây dễ trồng, rẻ tiền do phù hợp với điều kiện môi trường ở Việt Nam. Cùng với đó, lá đinh lăng tuy đã được sử dụng trong chế biến các món ăn, sử dụng lá tươi để nấu nước uống… nhưng lượng lá được sử dụng đang rất thấp so với lượng sản xuất ra, nên phần lớn chúng bị loại bỏ như phụ phẩm. Hiện nay cũng chưa có nhiều sản phẩm tốt cho sức khỏe được chế biến từ nguồn nguyên liệu này. 

Trong những năm gần đây, nhiều sản phẩm của Polyscias frucosa đã được phát triển và được coi như một liệu pháp điều trị thay thế thuốc. Trong nghiên cứu này sẽ tiến hành xây dựng quy trình sản xuất rượu từ nguồn nguyên liệu lá đinh lăng, từ đó không những góp phần tạo tiền đề phát triển thực phẩm chức năng từ loài dược liệu này và tiềm năng sản phẩm ra thị trường mà còn thể hiện tính đặc trưng của sản phẩm được chiết xuất hoàn toàn tự nhiên từ nguồn nguyên liệu có sẵn tại địa phương.

Quy trình sản xuất rượu lá đinh lăng như sau:

* Bước 1: Xử lý nguyên liệu 

- Lá đinh lăng sau khi thu hái về, tiến hành phân loại, làm sạch, để ráo. 

- Nguyên liệu được tiến hành cắt nhỏ kích thước khoảng 4-5 cm.

* Bước 2: Chần và sấy 

- Các mẫu nguyên liệu này được chần qua nước sôi (90ºC, thời gian chần 90 giây). 

- Sau đó đưa vào quá trình sấy bằng phương pháp sấy đối lưu ở 45ºC trong 8 giờ.

* Bước 3: Nghiền và rây

- Nguyên liệu sau khi sấy kết thúc được chuyển vào phòng nghiền và tiến hành nghiền mẫu.

- Sau khi nghiền xong, bột nguyên liệu lá đinh lăng được tiếp tục rây nhằm loại bỏ dị vật cho ra bột lá có kích thước đồng đều.

* Bước 4: Khử trùng bình ngâm

- Chai đã được vệ sinh và khử trùng bằng bể rửa siêu âm. Sóng siêu âm giúp loại bỏ và làm sạch nấm và vi khuẩn bám trong chai nhằm đảm bảo chất lượng rượu ngâm đạt tiêu chuẩn và an toàn. 

- Để khô chai sau khi xử lý làm sạch.

* Bước 5: Ngâm rượu

- Chuẩn bị 20 gr bột lá đinh lăng và 1000 ml rượu trắng.

- Cho tất cả nguyên liệu vào một bình thủy tinh sạch đã được khử trùng và lau khô. Đậy kín nắp và để ngâm khoảng 20 ngày hoặc sử dụng máy siêu âm để thúc đẩy nhanh quá trình lão hóa rượu (tần số 40 kHz, thời gian xử lý 30 phút). Mỗi ngày lắc bình vài lần để rượu có thể ngấm đều và giúp quá trình tiết ra các dược chất nhanh hơn.

* Bước 6: Đóng chai thành phẩm

Rượu lá đinh lăng thành phẩm được cho vào chai thủy tinh, sau đó đóng nắp và được bảo quản ở nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng trực tiếp.