Quy trình sản xuất Nấm xanh Metarhizium anisopliae tại nông hộ
23-02-2026

Nấm gây bệnh cho côn trùng là một nhân tố hữu dụng trong hệ thống quản lý sâu hại tổng hợp và là yếu tố gây chết chủ yếu đối với sâu hại lúa. Hơn nữa với cơ chế xâm nhiễm chủ động khác với virus và vi khuẩn, nấm ký sinh có nhiều lợi thế trong việc tiếp cận, xâm nhiễm và tấn công sâu hại, đặc biệt là đối với nhóm côn trùng chích hút.

Ứng dụng phòng trừ sinh học cho đồng ruộng tiết kiệm chi phí, biện pháp phòng trừ sinh học được ứng dụng mạnh mẽ ở các nước, đặc biệt là nông dân có thể tự nhân nuôi, phóng thích các loài thiên địch hữu ích, giảm sử dụng các loại  thuốc hóa học. Tại Việt Nam có nhiều nghiên cứu ứng dụng thành công, tuy nhiên xu hướng này vẫn chưa được chú trọng. Gần đây dùng chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae phòng trừ rầy nâu rất hiệu quả, tiết kiệm khá nhiều chi phí.

Đề tài “Ứng dụng quy trình sản xuất nấm xanh tại nông hộ để phòng trừ rầy nâu hại lúa ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long” là tiến bộ kỹ thuật mới được Cục Bảo vệ thực vật công nhận và triển khai ứng dụng vào sản xuất.

Đây là sản phẩm sinh học mới, có tính năng ưu việt trong việc phòng trừ rầy nâu, hạn chế ô nhiễm môi trường, góp phần làm đa dạng hệ sinh thái vật trong ruộng lúa, giảm giá thành sản xuất từ phun thuốc bảo vệ thực vật.

Như vậy, sản xuất nhanh chế phẩm nấm xanh (Ometar) ở quy mô cấp nông hộ để người nông dân chủ động sử dụng thuốc sinh học trên ruộng lúa của mình là nhu cầu cấp thiết hiện nay.

Quy trình sản xuất nấm xanh như sau:

1. Nguyên vật liệu:

Vật liệu dùng để sản xuất nấm xanh Metarhizium anisopliae trong điều kiện nông hộ bao gồm: gạo, bọc nilon (20 x 30cm), tủ cấy đơn giản, dây thun kẹp, băng keo, bông gòn không thấm, vải mùng, nồi hấp khử trùng, cồn, đèn cồn, chất đốt và nguồn nấm cấp I.

Hình 1: Cân gạo chuẩn bị ủ nấm xanh

2. Chuẩn bị môi trường gạo:

Gạo ngâm nước trong khoảng thời gian 1 giờ đến 1 giờ 30 phút. Vớt gạo ra để ráo và chia vào từng bọc nilon (500g/bọc). Sử dụng dây thun để buộc kín miệng bọc lại, cho vào thêm 1 lớp nilon để tránh nhiệt độ lúc hấp khử trùng không bị rách hay giãn bọc. Có thể thay gạo bằng tấm.

Chuẩn bị các nắp gòn để đậy miệng bọc môi trường.

Hình 2: Chuẩn bị môi trường gạo để cấy nấm xanh

3. Hấp khử trùng:

Sau khi nước sôi, cho các bọc gạo vào nồi hấp cách thủy để khử trùng trong 2 giờ. Chuyển các bọc gạo ra ngoài để nguội.

Hình 3: Nông dân thực hành cấy nấm xanh

4. Chủng nấm nguồn và môi trường:

- Sử dụng nguồn nấm xanh Metarhizium anisopliae cấp I do các cơ sở chuyên sản xuất nấm xanh cung cấp (hoặc có thể sử dụng các bọc nấm do nông hộ tự cấy, không tạp nhiễm để cấy truyền).

- Theo Đại học cần thơ đĩa nấm nguồn được chia thành  6 phần.

- Dùng dao nhỏ hay kẹp rạch nấm nguồn thành những miếng nhỏ.

- Chủng một phần vào bọc nilon có chứa môi trường là gạo đã hấp khử trùng.

- Đối với bọc nấm cấy truyền chọn bọc nấm phát triển xanh tốt đầu tiên ngay sau khi cấy được 4-5 ngày, không tạp nhiễm (không có lẫn những hạt vàng). Từ 1 bọc nấm cấy truyền sang 10 bọc môi trường.

Hình 4: Ủ nấm xanh

 

Ngày đăng: 23-02-2026

Tác giả: Võ Đức Thái

loading-gif
mess-icon zalo-icon call-icon group-icon