Thu Hẹp Khoảng Cách Chính Sách: Chìa Khóa Khơi Thông Nguồn Lực Cho Startup Và Doanh Nghiệp Spin-Off

Khoảng cách lớn giữa các cơ chế hỗ trợ của Nhà nước và khả năng tiếp cận thực tế của doanh nghiệp hiện đang là một trong những điểm nghẽn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam. Hội thảo chuyên sâu vừa được tổ chức tại TP.HCM đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng nhiều doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ (spin-off) và startup vẫn đang loay hoay tìm con đường đưa kết quả nghiên cứu từ giảng đường ra thị trường. Bằng việc nhận diện đúng chính sách phù hợp với từng giai đoạn phát triển và tối ưu hóa vai trò cầu nối của các viện nghiên cứu, Việt Nam kỳ vọng sẽ khơi thông hiệu quả nguồn lực công nghệ để thúc đẩy sản xuất và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.

Nhận Diện Điểm Nghẽn Trong Hành Trình Thương Mại Hóa Kết Quả Nghiên Cứu

Thực tế hiện nay cho thấy, không ít các startup và doanh nghiệp spin-off (doanh nghiệp khởi nguồn từ các trường đại học, viện nghiên cứu) tại Việt Nam vẫn gặp rất nhiều khó khăn khi muốn tiếp cận với các nguồn lực hỗ trợ tài chính cũng như chính sách ưu đãi của Nhà nước nhằm thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ. Khoảng cách này vô hình trung tạo ra một rào cản, làm chậm tiến trình đưa các phát minh hữu ích ứng dụng trực tiếp vào thực tiễn sản xuất và đời sống.

Vai trò bệ phóng của các trường đại học và viện nghiên cứu

Theo phân tích của TS. Nguyễn Đắc Bình Minh, Phó Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH), các viện nghiên cứu và trường đại học đóng vai trò hạt nhân vô cùng quan trọng trong việc ươm mầm và hình thành nên các doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ. Đây chính là nơi xuất phát của các giải pháp kỹ thuật, sáng chế và công nghệ mới. Do đó, việc thiết lập một cơ chế hỗ trợ hiệu quả từ gốc sẽ là nền tảng cốt lõi giúp các công trình nghiên cứu khoa học không bị bỏ quên trên giấy, mà có cơ hội trở thành các sản phẩm thương mại có giá trị kinh tế cao.

Tiếp cận nguồn lực phù hợp với từng giai đoạn phát triển

Để hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ phát triển bền vững, giải pháp then chốt không chỉ nằm ở việc ban hành các chính sách ưu đãi chung chung. TS. Nguyễn Đắc Bình Minh nhấn mạnh rằng, điều quan trọng nhất là phải đồng hành và hướng dẫn doanh nghiệp nhận diện đúng các chương trình, chính sách hỗ trợ phù hợp với từng giai đoạn phát triển cụ thể.

Việc phân cấp và định hình rõ ràng nhu cầu nguồn lực ở mỗi thời kỳ — từ giai đoạn nghiên cứu thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm cho đến thương mại hóa quy mô lớn — sẽ giúp startup tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính, đổi mới công nghệ của quốc gia.

Tăng Cường Đối Thoại Trực Tiếp Để Tháo Gỡ Vướng Mắc Hành Chính

Một trong những giải pháp thực tế nhất để rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và doanh nghiệp là xây dựng các không gian đối thoại đa chiều, cởi mở. Tại hội thảo chuyên đề vừa diễn ra, các startup và doanh nghiệp spin-off đã có cơ hội thảo luận, trao đổi trực tiếp với các cơ quan quản lý và các chuyên gia đầu ngành.

Phiên thảo luận đã tập trung tháo gỡ hàng loạt vướng mắc thực tế mà doanh nghiệp thường xuyên đối mặt, bao gồm:

• Quy trình, thủ tục tiếp cận các quỹ hỗ trợ tài chính và chương trình đổi mới công nghệ của Nhà nước.
• Các phương án tối ưu hóa nguồn lực và huy động vốn đầu tư mạo hiểm từ các tổ chức trong và ngoài nước.
• Cơ chế sở hữu trí tuệ và giải pháp vượt qua các rào cản pháp lý để thương mại hóa công nghệ thành công.

NACENTECH khẳng định vai trò cầu nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Thông qua các hoạt động kết nối thiết thực này, NACENTECH (Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia) cam kết sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối chiến lược giữa cơ quan quản lý nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Việc tạo dựng sự liên kết chặt chẽ trong "tam giác vàng" quản lý - nghiên cứu - kinh doanh sẽ thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ diễn ra nhanh chóng, an toàn và hiệu quả hơn.

Định Hướng Tương Lai: Kiến Tạo Hệ Sinh Thái Đổi Mới Sáng Tạo Thực Chất

Để đưa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam phát triển lên một tầm cao mới, xu hướng trong tương lai gần bắt buộc phải hướng tới sự thực chất và hiệu quả thương mại. Việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính, minh bạch hóa quy trình tiếp cận nguồn lực tài chính và đẩy mạnh vai trò chủ động của các trường đại học sẽ giúp khơi thông nguồn nội lực tri thức khổng lồ. Khi khoảng cách chính sách được thu hẹp tối đa, các doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ và startup sẽ thực sự trở thành động lực mũi nhọn, đóng góp tích cực vào công cuộc hiện đại hóa đất nước, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trên trường quốc tế