Minh Bạch Chuỗi Giá Trị: Đẩy Mạnh Vận Hành Hệ Thống Truy Xuất Nguồn Gốc Quốc Gia Và Ứng Dụng Blockchain Chống Hàng Giả

Truy xuất nguồn gốc (TXNG) nông sản và hàng hóa không còn là một giải pháp tự nguyện mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để Việt Nam khẳng định vị thế và chinh phục thị trường thế giới. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hệ thống TXNG quốc gia. Đồng thời, sự tích hợp của công nghệ Blockchain được kỳ vọng sẽ tạo lập một hạ tầng niềm tin vững chắc, minh bạch hóa toàn bộ chuỗi giá trị và ngăn chặn triệt để vấn nạn hàng giả.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia: Đồng bộ và sẵn sàng

Hệ thống TXNG quốc gia ghi nhận những kết quả triển khai vô cùng thực chất trong việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và chuẩn bị vận hành:

• Độ phủ dữ liệu rộng lớn: Đã cập nhật thông tin cho khoảng 18.000 sản phẩm thuộc 112 nhóm sản phẩm, có sự tham gia của 26/34 tỉnh, thành phố được khảo sát, liên kết hàng trăm nông hộ và doanh nghiệp.
• Liên thông cơ sở dữ liệu chuyên ngành: Tích hợp chặt chẽ với 7 cơ sở dữ liệu lớn của Bộ Nông nghiệp bao gồm: mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở chăn nuôi, chế biến thủy sản....
• Thí điểm thực tế thành công: Thí điểm xuất khẩu thành công hai container sầu riêng sang Trung Quốc qua cửa khẩu Hữu Nghị hoàn toàn bằng tem truy xuất điện tử, khẳng định sự sẵn sàng của hệ thống đối với các đối tác thương mại quốc tế.

Ứng dụng Blockchain xây dựng hạ tầng niềm tin số

Mặc dù nhiều địa phương đã triển khai tem chống giả vật lý và QR code, phần lớn các giải pháp vẫn mang tính cục bộ, dữ liệu bị phân tán gây khó khăn cho việc kiểm soát. Để giải quyết điểm nghẽn này, công nghệ Blockchain với cấu trúc phân tán nổi lên như một lớp xương sống cốt lõi:

• Bảo chứng tính toàn vẹn: Dữ liệu sau khi ghi nhận bởi các nút trong hệ thống Blockchain sẽ không thể bị thay đổi tùy tiện, bảo đảm bằng chứng được lưu vết tuyệt đối.
• NDAchain và NDATrace: Nền tảng Blockchain quốc gia (NDAchain) và Nền tảng định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc hàng hóa (NDATrace) đang được định hướng đi vào hoạt động chính thức, cung cấp cho mỗi sản phẩm một mã định danh duy nhất.

Chuyển dịch sang tư duy chất lượng và giá trị xuất khẩu

Việc đưa Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đi vào cuộc sống từ ngày 1/1/2026 chính là bước đột phá pháp lý cho công cuộc chuyển đổi số chất lượng hàng hóa. Truy xuất nguồn gốc không phải là một rào cản hành chính mới, mà là công cụ nâng tầm giá trị thương hiệu nông sản Việt. Khi mọi thông tin từ khâu giống, chăm sóc tại vùng trồng đến bàn ăn đều được công khai, minh bạch, hàng hóa Việt Nam sẽ củng cố vững chắc niềm tin của người tiêu dùng và dễ dàng vượt qua các quy định khắt chân quốc tế như EUDR.