Gắn Triển Khai Luật Trí Tuệ Nhân Tạo Với Bài Toán Thực Tế: Công Nghệ Hỗ Trợ, Con Người Chịu Trách Nhiệm

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi mang tính cách mạng trong khu vực công, giúp tối ưu hóa quy trình xử lý công vụ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ mới bắt buộc phải đi đôi với kỷ cương pháp lý và nguyên tắc quản trị an toàn. Hội nghị tập huấn do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại TP.HCM đã truyền đi thông điệp chiến lược: triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng địa phương, lấy con người làm trung tâm kiểm soát và chịu trách nhiệm pháp lý cuối cùng.

Hai Yêu Cầu Song Hành Trong Quản Trị Trí Tuệ Nhân Tạo Khu Vực Công

Tại Hội nghị tập huấn triển khai Luật và các văn bản dưới luật về trí tuệ nhân tạo diễn ra ở TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính khẳng định công nghệ AI mở ra nhiều cơ hội bứt phá cho các cơ quan nhà nước. Việc ứng dụng AI giúp cán bộ, công chức tự động hóa các khâu tra cứu, tổng hợp thông tin, rà soát văn bản, phân tích dữ liệu chuyên sâu và hỗ trợ đưa ra quyết định hành chính chính xác hơn.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI cũng đặt ra những thách thức lớn về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Do đó, quá trình chuyển đổi số trong khu vực công phải đảm bảo thực hiện đồng thời hai yêu cầu cốt lõi:

• Thúc đẩy phát triển và ứng dụng mạnh mẽ: Đưa các mô hình AI phù hợp vào giải quyết trực tiếp các nút thắt trong công tác quản lý chuyên ngành.
• Quản trị AI an toàn, minh bạch và có trách nhiệm: Thiết lập các hàng rào kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bảng phân tích vai trò và ranh giới trách nhiệm khi ứng dụng AI trong công vụ

Xuất Phát Từ Nhu Cầu Thực Tế Và Các Mô Hình Số Hóa Địa Phương

Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh Luật Trí tuệ nhân tạo chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa thành các quy trình, bài toán thực tiễn tại từng cơ quan, đơn vị. Việc ứng dụng AI không thể tách rời khỏi những vướng mắc hằng ngày trong công việc chuyên môn. Lãnh đạo Bộ đề nghị các Sở Khoa học và Công nghệ chủ động rà soát nhu cầu, tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố lựa chọn những bài toán ưu tiên để ứng dụng AI hiệu quả.

Song hành cùng việc hoàn thiện thể chế AI, nhiều địa phương trên cả nước đang chủ động triển khai các mô hình chuyển đổi số sát thực tế:

• Thành phố Huế: Tổ chức tổng kết phong trào "Bình dân học vụ số" và phát động chiến dịch "Hành trình số Cố đô" nhằm phổ cập kỹ năng công nghệ cho người dân.
• Tỉnh Ninh Bình: Xóa các điểm "lõm sóng" viễn thông tại vùng dốc Cúc Phương và thành lập các tổ phục vụ hành chính công lưu động tại phường Phủ Lý.
• Thành phố Hải Phòng: Siết chặt chuẩn hóa quy trình quản lý hành chính theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 tại cấp xã.

Kiến Tạo Hệ Sinh Thái AI An Toàn Lấy Con Người Làm Trung Tâm

Việc cụ thể hóa Luật Trí tuệ nhân tạo vào hoạt động công vụ đánh dấu bước tiến mới trong tiến trình xây dựng Chính phủ số hiện đại. Yêu cầu xuyên suốt là kết quả do AI tạo ra bắt buộc phải được con người kiểm tra, đánh giá trước khi áp dụng. Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu dùng chung, phát triển hệ sinh thái AI tin cậy và đồng hành cùng các địa phương. Sự kết hợp giữa hạ tầng công nghệ tiên tiến, hành lang pháp lý chuẩn mực và trách nhiệm công vụ của con người sẽ là nền tảng vững chắc để nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia, phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.