Công Bố Chỉ Số Đổi Mới Sáng Tạo Cấp Địa Phương (PII) 2026: Hà Nội Dẫn Đầu 4 Năm Liên Tiếp, Kiến Tạo "Bản Đồ" Phát Triển Kinh Tế Số Bền Vững
Sáng ngày 04/10/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 trong khuôn khổ Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia. Với 63,80 điểm, Thủ đô Hà Nội tiếp tục giữ vững vị trí số 1 cả nước năm thứ tư liên tiếp, theo sau là TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Việc lượng hóa bức tranh đổi mới sáng tạo không chỉ cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn giúp các tỉnh, thành nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu mà còn tạo động lực khơi thông nguồn lực trí tuệ, đưa đổi mới sáng tạo trở thành hạt nhân phát triển của toàn xã hội.

Bứt Phá Bảng Xếp Hạng PII 2026: Dấu Ấn Từ Các Đầu Tàu Kinh Tế
Kết quả PII 2026 ghi nhận sự áp đảo của các trung tâm kinh tế và đô thị lớn. Trong tốp 10 địa phương dẫn đầu cả nước, có tới 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Xét theo địa lý vùng miền, khu vực miền Bắc đóng góp 6 địa phương, miền Trung có 2 địa phương và miền Nam có 2 địa phương. Ở chiều ngược lại, Cao Bằng là tỉnh có điểm số PII thấp nhất, đạt 21,22 điểm (xếp hạng 34).
Sự phân hóa và lợi thế cạnh tranh của các địa phương dẫn đầu được thể hiện rõ nét qua số lượng chỉ số thành phần (trên tổng số 52 chỉ số) đạt thứ hạng cao nhất cả nước:
| Địa phương dẫn đầu PII 2026 | Điểm số tổng thể | Số chỉ số thành phần dẫn đầu (trên 52 chỉ số) | Lợi thế cạnh tranh và trụ cột phát triển nổi bật |
| Hà Nội | 63,80 | 18/52 chỉ số | Dẫn đầu về nhân lực R&D, chi cho R&D, số tổ chức KH&CN, tỷ lệ doanh nghiệp R&D/ĐMST, đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích, nhãn hiệu và phát triển con người. |
| TP. Hồ Chí Minh | Á quân | 12/52 chỉ số | Dẫn đầu về hạ tầng chung, tín dụng khu vực tư nhân, tài chính vi mô, mật độ doanh nghiệp, tỷ lệ doanh nghiệp R&D và doanh nghiệp mới thành lập. |
| Quảng Ninh | Hạng 4 | 5/52 chỉ số | Thế mạnh vượt trội về hạ tầng số, tín dụng tư nhân, dự án đầu tư trong cụm công nghiệp, phát triển sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo. |
Phân Tích Cấu Trúc Năng Lực Và Bài Học Thực Tế Từ Địa Phương
Chỉ số PII được Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng bám sát khung phương pháp đo lường Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO). Điểm đột phá của PII là tiếp cận đổi mới sáng tạo theo nghĩa rộng: không chỉ đo lường các hoạt động R&D chuyên nghiệp tại viện nghiên cứu, trường đại học mà còn bao gồm các sáng kiến cải tiến quy trình, ứng dụng công nghệ sẵn có, thương mại hóa sản phẩm mới của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Sự khác biệt về chỉ số thành phần giữa các tỉnh thành mang lại những gợi mở chính sách thực tiễn:
- Hà Nội – Trung tâm tri thức và tài sản trí tuệ: Việc dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần khẳng định lợi thế tuyệt đối của Thủ đô trong việc tập trung các viện nghiên cứu, trường đại học, đội ngũ chuyên gia R&D và số lượng đơn đăng ký sở hữu công nghiệp.
- TP. Hồ Chí Minh – Động lực doanh nghiệp và tài chính số: Thành phố thể hiện sức bật mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp, khả năng tiếp cận vốn tín dụng vi mô và mật độ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo năng động.
- Quảng Ninh – Điểm sáng hạ tầng số và kinh tế nông thôn: Tỉnh đạt điểm số cao nhờ sự đầu tư bài bản vào hạ tầng số liên thông, thu hút đầu tư cụm công nghiệp và tiêu chuẩn hóa các sản phẩm OCOP gắn liền với giảm nghèo bền vững.
Việc đo lường PII ở cấp địa phương đồng điệu với đà bứt phá của Việt Nam trên bảng xếp hạng GII toàn cầu. Năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế (tăng 1 bậc so với năm ngoái, tăng 33 bậc so với năm 2013) và tiếp tục duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp (chỉ sau Ấn Độ).

"Bản Đồ" Định Hướng Chính Sách Và Tầm Nhìn Phát Triển Bền Vững
Bộ Chỉ số PII 2026 không đơn thuần là một bảng xếp hạng thi đua mà chính là "bản đồ" khoa học giúp các cấp lãnh đạo địa phương soi chiếu thực trạng phát triển. Việc nhận diện rõ các "điểm nghẽn" và "điểm tựa" giúp chính quyền các tỉnh, thành phố chủ động thiết kế chính sách đặc thù, phân bổ ngân sách tối ưu và gỡ vướng trực tiếp cho doanh nghiệp.
Trong tương lai gần, việc đưa bộ chỉ số PII vào quy trình điều hành kinh tế - xã hội hằng năm sẽ thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Khi đổi mới sáng tạo được phổ cập thành tư duy hành động thường nhật của mọi người dân và tổ chức, các địa phương sẽ tự tin làm chủ công nghệ, gia tăng năng suất lao động và tạo ra đòn bẩy bứt phá bền vững cho nền kinh tế quốc gia.
Nguồn bài viết: https://mst.gov.vn/bo-khcn-cong-bo-ket-qua-chi-so-doi-moi-sang-tao-cap-dia-phuong-pii-nam-2026-197261004114946946.htm
Ngày đăng: 05-10-2026
Tác giả: Tùng Lâm